PORADNIK

Intensywne zmiany w przemyśle, jakie zaszły na przestrzeni ostatnich 60 lat, przyniosły zmiany technologiczne, w tym także zmiany w technologiach budowlanych. Rozwój przemysłu polimerowego dającego nowe możliwości, tworzącego nowe, wcześniej nieznane produkty, wypierające ich klasyczne odpowiedniki, spowodował zupełnie nowe podejście do dotychczasowych problemów. Nowoczesne materiały, a w szczególności ich wyróżniające się właściwości fizykochemiczne, umożliwiły wprowadzenie zmian w technologiach budowlanych znacznie zmieniających nie tylko standard życia ale także i jego koszt. Trend ten nie ominął także branży budowlanej. Wzrost cen nieruchomości spowodował potrzebę adaptacji powierzchni dotychczas nieużytkowych i ich zamiany na powierzchnie mieszkalne. Wzrost cen energii wywołał działania mające na celu obniżenie kosztów jej zużycia, a co za tym idzie także obniżenie kosztów codziennej eksploatacji budynków. W budownictwie pociągnęło to za sobą wzrost znaczenia materiałów budowlanych stosowanych w technologiach termoizolacyjnych, hydroizolacyjnych, wentylacyjnych, czy też wykończeniowych i ich sukcesywne wprowadzanie w zabudowę poddasza i w konstrukcję dachu budynku. Dzisiaj na rynku budowlanym spotykamy kilka głównych typów membran znajdujących zastosowanie na dachu i poddaszu (niekoniecznie tylko jako wstępne krycie).


Podstawowe parametry

Podstawowe funkcje membrany dachowej oraz parametry, na podstawie których ocenia się jakość tego materiału to:

  • wodoszczelność
  • wytrzymałość mechaniczna
  • paroprzepuszczalność
  • odporność na UV
  • odporność temperaturowa

Wodoszczelność

Skuteczna hydroizolacja dachu i poddasza jest jednym z podstawowych czynników warunkujących żywotność dachu. Jeśli parametr ten nie zostanie zapewniony pozostałe właściwości membrany dachowej, nawet jeśli będą ponadprzeciętne, nie zapobiegną procesom niszczenia dachu. W konsekwencji doprowadzą do konieczności przeprowadzenia kosztownego remontu kapitalnego dachu. Tymczasem koszt zapewnienia trwałej wodoszczelności nie jest wcale tak duży. Wystarczy dobrać odpowiedni materiał i zapewnić prawidłowy montaż.

Wodoszczelność membrany dachowej to jej wytrzymałość na działanie słupa wody. Wytrzymałość ta warunkowana jest zastosowaniem specjalnej powłoki zabezpieczającej. W zależności od typu membrany jest to powłoka na bazie specjalnego filmu funkcyjnego. Dobrej jakości film jest rozwiązaniem skutecznym, trwałym ale i relatywnie kosztownym. Istnieją także powłoki wykonane w procesie impregnacji włóknin paroprzepuszczalnych, ale posiadają one zazwyczaj nie tylko niską skuteczność ale i trwałość. Zważywszy na fakt, iż w wyniku badań starzeniowych membran dachowych ich parametry wytrzymałościowe maleją (każdego typu membrana dachowa), ważne jest aby parametry początkowe membrany (startowe, fabryczne) były odpowiednio wysokie, aby mogły kompensować procesy starzenia. Jako że wodoszczelność membrany dachowej jest jednym z kluczowych czynników warunkujących jej skuteczne i żywotne działanie, istotne jest aby membrana, pomimo procesu starzenia, zapewniała wciąż wysoką odporność na działanie słupa wody. Dlatego wodoszczelność niektórych membran dachowych, przekraczająca kilka metrów słupa wody, nie jest czymś absurdalnym, choć w naturalnych warunkach nie jest to konieczne. Wysoka początkowa wartość odporności na działanie słupa wody, nawet jeśli brzmi niedorzecznie (ciężko wyobrazić sobie kilka metrów słupa wody na naszym dachu), jest zabezpieczeniem przed postępującym starzeniem materiału. Tak więc nawet jeśli odporność ta wynosi 2-3 metrów słupa wody, należy pamiętać iż w warunkach bardzo intensywnego i długoletniego starzenia, idącego w dziesiątki lat 50% obniżenie parametrów membrany skutkować będzie zapewnieniem przez nią odporności na poziomie 1-1,5 metrów słupa wody, co wciąż jest wartością niewyobrażalną w specyficznych warunkach użytkowania dachu, zapewniającą wysoką skuteczność hydroizolacyjną.


Wytrzymałość mechaniczna

Komfort montażu membrany zależy także od jej wytrzymałości mechanicznej. Specyfika pracy dekarskiej powoduje, iż miejscowe przerwania i inne uszkodzenia mechaniczne membrany dachowej nie są czymś nietypowym. Ważne jednak jest aby w przypadku wystąpienia takich uszkodzeń należycie je zniwelować poprzez odpowiednią reparację. Niestety z racji dodatkowych kosztów wynikających z wartości produktów reparacyjnych i pracy koniecznej do ich montażu reparacja ta wygląda w praktyce bardzo różnie. W skrajnych przypadkach nie jest wcale realizowana. W ten sposób wstępne krycie dachu pozostawione w stanie uszkodzonym nie zapewnia należytego bezpieczeństwa dachu i poddasza, co powodować będzie jego zawilgocenie. Ponadto, aby zapobiec nadmiernemu obniżaniu się wartości wytrzymałości w wyniku procesów starzenia, membrana powinna odznaczać się maksymalnie wysokimi wartościami.

W związku z powyższym, membrany podatne na uszkodzenia mechaniczne, słabsze, z niskimi wartościami odporności mechanicznej nie zapewnią komfortu pracy dekarza oraz spowodują konieczność doglądania lub monitorowania czynności reparacyjnych. Wytrzymała membrana dodatkowo zapewni nam gwarancję stabilności a co za tym idzie swoją żywotność. Nawet długoletnie obniżenie wartości parametrów mechanicznych, nie wpłynie znacząco na funkcjonalność membrany, zapewniając satysfakcjonujące parametry wytrzymałościowe.


Paroprzepuszczalność

Paroprzepuszczalność jest jednym z głównych parametrów wyróżniających membrany dachowe pośród innych produktów stosowanych na wstępne krycie dachu. Ich niski opór dyfuzyjny w połączeniu z wodoszczelnością daje zupełnie nowe możliwości w technologii budowy dachu i poddasza. Otwarcie dyfuzyjne dachu zapobiega gromadzeniu się nadmiernych ilości wilgoci w przegrodzie dachowej, co znacznie zabezpiecza dach przed postępującymi zmianami obniżającymi jego parametry, mogącymi nawet doprowadzić do jego zniszczenia. Ponadto brak konieczności stosowania szczeliny wentylacyjnej pomiędzy wstępnym kryciem a termoizolacją przeciwdziała nadmiernemu jej wychładzaniu, co z kolei wpływa korzystnie na obniżenie kosztów energii zużywanej do ogrzania dachu.

Paroprzepuszczalność zazwyczaj podaje się w ilości gramów pary wodnej przechodzącej powierzchnię materiału (np. m2) w jednostce czasu (zazwyczaj 24h). Taka charakterystyka paroprzepuszczalności może jednak zniekształcić faktyczne parametry porównywanych materiałów. Dzieje się tak z uwagi na fakt, iż wartość paroprzepuszczalności wyrażana w g/m2/24h jest wartością względną, ściśle zależną od warunków badawczych, przyjętych podczas prowadzonego pomiaru. Wytworzenie dużej różnicy ciśnień pomiędzy stronami badanego materiału, skutkować będzie dużą ilością pary wodnej przepływającej w jednostce czasu. Jeśli zwiększymy ilość pary wodnej generowanej w jednej z komór, zwiększymy także i finalny wynik pomiaru. Tak więc często zdarza się, że membrana dachowa niskiej jakości może mieć wartość przepuszczalności nawet dwukrotnie przekraczającą parametry wysokiej jakości membrany dachowej.

Aby dokonać obiektywnej oceny zdolności dyfuzyjnych membran dachowych należy porównać ich współczynnik oporu dyfuzyjnego (Sd), wyrażany w metrach. Wyraża on wartość równoważną dyfuzyjnie warstwie powietrza. Jest to wartość obrazująca nam grubość warstwy powietrza porównywalną dyfuzyjnie. Im mniejsza wartość, tym większa paroprzepuszczalność i odwrotnie. Typowe dla paroprzepuszczalnych membran dachowych wartości to 0,015 do 0,03 m. Spotykane są także większe wartości współczynnika Sd sięgające 0,05 m i więcej. Często zależy to od zastosowanej powłoki wodochronnej. Jeśli zastosowano impregnat, zwykle opór dyfuzyjny takiej membrany będzie stosunkowo niski. Należy jednak pamiętać, iż tak wysoka paroprzepuszczalność osiągnięta jest kosztem jej wodoszczelności i odporności starzeniowej. Z drugiej strony zastosowanie filmu funkcyjnego wpłynie nieznacznie na zwiększenie oporu dyfuzyjnego. Zależnie od rodzaju i typu zastosowanego filmu zmiany w wartości Sd będą rzędu kilku milimetrów, ale w przypadku niskiej jakości, taniego filmu funkcyjnego, mogą dojść nawet do kilku centymetrów, co może znacząco wpłynąć na zachowanie się membrany dachowej i jej paroprzepuszczalność. Ponadto niskiej jakości film funkcyjny posiada także ograniczoną żywotność, co w znacznej mierze wpływa na żywotność membrany dachowej. Znamiennym faktem jest, iż włókniny paroprzepuszczalne stosowane w membranach dachowych same w sobie są materiałami o bardzo niskim oporze dyfuzyjnym, dochodzącym nawet poniżej wartości ok. 0,01 m. W rezultacie materiały te są wręcz ekstremalnie paroprzepuszczalne. Zastosowanie powłok wodoszczelnych, zależnie od ich typu i jakości wpływa na zwiększenie oporu dyfuzyjnego, a co za tym idzie na nieznaczne obniżenie wartości paroprzepuszczalności. Niewielka strata jest jednak w dużym stopniu rekompensowana przez nadanie membranie znacznej wodoszczelności. Ważne jest, aby w przypadku nietypowo niskiego oporu dyfuzyjnego membrany dachowej sprawdzić typ jej powłoki wodochronnej – czy jest to film funkcyjny, czy też tylko impregnat. W kilku przypadkach może się okazać, że jest to jedynie sama włóknina, nienadająca się do zastosowania jako membrana dachowa, ze względu na niską lub nawet zerową odporność na działanie słupa wody.


Odporność na promieniowanie UV

Odporność na działanie promieniowania UV jest jednym z czynników decydujących o żywotności membrany dachowej. Brak zabezpieczenia przed UV może powodować, w zależności od czasu ekspozycji i natężenia promieniowania, stopniowe obniżanie się właściwości technicznych membrany dachowej. Dlatego dobra membrana dachowa powinna mieć stabilizację na działanie promieniowania.

Membrany dachowe znaczone znakiem CE poddawane są badaniu starzeniowemu, polegającemu min. na długotrwałym oddziaływaniu na membranę promieniowaniem UV. Badanie takie to symulacja długoletniego procesu starzeniowego. Karta techniczna takiej membrany podaje informację odnośnie obniżenia się wartości parametrów wytrzymałościowych po zakończonym badaniu. Na podstawie wyników można porównać jakość i odporność poszczególnych membran. Ważne jest, aby w związku z niekorzystnym działaniem UV na membranę należy w każdym przypadku starać się ograniczać czas ekspozycji membrany na działanie światła dziennego poprzez możliwie szybki montaż pokrycia dachowego. Ponadto należy także zadbać o to, aby po zamknięciu dachu, poddasze ocieplić i wykończyć. W innym przypadku dostające się na poddasze, przez np. okna dachowe promieniowanie UV, działać będzie na wyeksponowaną membranę dachową. Wprawdzie natężenie takiego promieniowania jest bardzo niewielkie, a wręcz bardzo niskie, jednakże jego oddziaływanie przez kilka lat mogłoby spowodować nieznaczne zmiany w strukturze materiału. Niższe oddziaływanie promieniowania, to dłuższa żywotność membrany dachowej.


Odporność temperaturowa

Odporność na działanie skrajnych temperatur oddziaływujących na membranę dachową w trudnych warunkach dachowych, jest kolejnym czynnikiem mogącym działać starzeniowo, szczególnie jeśli poziom temperatury będzie zbyt wysoki. Praktyka jest jednak taka, iż na podstawie obserwacji zachowania powłok bitumicznych na dachach płaskich, stwierdzono wysokość dochodzącej tam temperatury poniżej 80°C. Powłoki bitumiczne ulegają uplastycznieniu termicznemu i trwałemu odkształceniu a nawet uszkodzeniu w wyniku działania temperatur powyżej 80°C. W wyniku obserwacji dachów płaskich, nie stwierdzono spękań bitumicznych, będących następstwem przekroczenia temperatur granicznych. Przypuszczalnie temperatury na dachach nie przekraczają poziomu 80°C. Należy wiedzieć, iż krótkotrwały kontakt wysokiej jakości membran dachowych z temperaturą powyżej 100°C (np. 120°C) jest dopuszczalny i nie powoduje fizycznego uszkodzenia. Równocześnie należy nadmienić, iż temperatura plastyczności polipropylenu to ok.160°C, a jego wytapiania to ok. 240°C. Istnieje jeszcze kwestia trwałości laminatu posiadająca ścisły związek z jakością technologii laminacji.


info@eurovent.pl Facebook B2B Platform